W starym domu ktoś jeszcze czeka

Na pograniczu jawy, baśni i zmysłowego folk-horroru rodzi się przedstawienie w reżyserii Żeni Dawidenki, łączące polską i białoruską kulturę. To poruszająca próba ocalenia odchodzącej w zapomnienie pamięci zbiorowej – ginących języków, tradycji ustnych, dawnych opowieści oraz pieśni pogrzebowych. Akcja rozgrywa się tuż przed Nowym Rokiem – w symbolicznym momencie przełomu.

Główny bohater, Janek (Maciej Baka), przyjeżdża na wieś do wujka. Gdy Szlachcic Zawalnia zasiada przy stole ze starymi znajomymi i wędrowcami, przestrzeń starego domu z każdą godziną napełnia się mistycznymi podaniami Ziemi Połockiej. Świat realny nieodwracalnie splata się z baśnią, budząc opowieści o wilkołakach, duchach, przydrożnych płaczkach i zaklętych trawach.

Twórcy świadomie unikają powierzchownej idealizacji folku, tworząc zmysłowe studium ludzkiej natury, chciwości, lęków i obłędów. Ta historia zrodziła się ze smutku za światem, którego już nie ma. Zauważyłam, że stare opowieści, bajki i pieśni po prostu zanikają, bo brakuje już miejsc i ludzi, którzy mogliby je przekazywać dalej.

W spektaklu sięgamy po te zapomniane historie nie po to, by je biernie idealizować, ale by poszukać w nich ostrzeżenia i sensu dla współczesnego człowieka. — Żenia Dawidenka, reżyserka Żenia Dawidenka zastosowała genialną strategię adaptatorską, fantastycznie wybierając te opowieści, które fabularnie układają się obraz człowieka uwikłanego w sieć namiętności, z której wyzwalają go ludowe wierzenia i przesądy.

Wykorzystała potencjał kreacyjny opowiadań Jana Barszczewskiego i na dialogach skonstruowała spektakl z pogranicza świata realnego i nadrealnego.

Słowa, dające czytelnikowi szansę na wyobrażenie sobie świata, w jakim żył szlachcic Zawalnia, Żenia Dawidenka razem z zespołem realizatorów zmaterializowała w postaciach, w muzyce, w zapachach, w plastyce, w kostiumach, w cieniach na ścianach, w dźwiękach, odgłosach kroków, skrzypiącej podłogi, trzasków, krzykach, w śpiewie.

Dawno nie widziałam tak idealnie skomponowanego świata przedstawionego, tak fantastycznej gry aktorskiej i tak różnorodnych ciekawych środków reżyserskich, które wykreowały świat, wcale nie tak odległy od naszych współczesnych wierzeń i wyobrażeń. Dawno też nie widziałam zastosowania w adaptacji tak fantastycznych wizualnych figur, dzięki którym proza nabrała tak ciekawych form scenicznej przestrzeni.

Ilona Słojewska, Dziennik Teatralny CAŁA RECENZJA Zmysłowa oprawa i teatr fizyczny Doświadczenie przestrzeni budowane jest wielozmysłowo – poprzez płynne połączenie warstwy fizycznej, dźwiękowej i wizualnej. Kluczową rolę w spektaklu odgrywa teatr ruchu i plastyka ciała opracowana przez Patryka Gackiego, wzbogacona o elementy teatru lalek.

Sferę dźwiękową stworzył Maciej Świniarski, łącząc surowy folk i tradycyjne pieśni ludowe z nowoczesną elektroniką oraz komponując na nowo melodie do dawnych tekstów, które wybrzmią na żywo w wykonaniu aktorów.

Całość dopełnia koncepcja „bajkowego domu” – scenografia i kostiumy Kornelii Dzikowskiej-Demirskiej splatające surową rzeczywistość z folklorystyką – oraz oniryczna oprawa graficzna i animacje autorstwa gdańskiej malarki Volhi Zarouskiej (Trykli). Takiej premiery w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim jeszcze nie było. I nie jest to pusty frazes marketingowy.

Jeszcze żaden spektakl nie był wystawiany w drewnianym podwieszanym foyer - do czasu, aż weszła tu ze swoim zespołem, tworząca w Gdańsku, a pochodząca z Białorusi reżyserka Żenia Dawidenka. To nie jej pierwszy gdański spektakl, ale to spektakl wyjątkowy: gęsty, mroczny, duszny, a jednocześnie hipnotyzujący i pełen wrażliwości.

Urszula Korąkiewicz, gdansk.pl CAŁA RECENZJA - Spektakl prezentowany jest w języku polskim i białoruskim, bez napisów, jednak w sposób pozwalający w pełni zrozumieć przebieg wydarzeń na scenie. - czas trwania: 80 min Osoby spóźnione nie będą wpuszczone na spektakl.

Spektakl rozpoczyna się we foyer teatru. - PRZECZYTAJ WYWIAD Z ŻENIĄ DAWIDENKO - Spektakl powstał na podstawie książki Jana Barszczewskiego „Szlachcic Zawalnia, czyli Białoruś w fantastycznych opowiadaniach”.